FIFA
Fédération Internationale de Football Association | |
 | |
 Harta e anëtarëve të FIFA-s sipas konfederatës së tyre | |
| Shkurtesa | FIFA[1] |
|---|---|
| Themeluar më | maj 21, 1904 |
| Themeluar në | Paris, France |
| Lloji | Organi drejtues i shoqatës së futbollit |
| Qëllimi | Qeverisja sportive |
| Selia | Zyrihu, Zvicer |
| Koordinatat | 47°22′53″N 8°34′28″E / 47.38139°N 8.57444°E |
Rajoni i shërbimit | Botëror |
Anëtarësia | 211 shoqata kombëtare |
Gjuha zyrtares | arabisht anglisht frëngjisht gjermanisht portugalisht rusisht spanjisht |
Presidenti | Gianni Infantino |
Nënkryetari i lartë | Salman bin Ibrahim Al Khalifa (AFC) |
Nënkryetarët | Aleksander Čeferin (UEFA) Greg Clarke Alejandro Dominguez (CONMEBOL) Ahmad Ahmad (CAF) Victor Montagliani (CONCACAF) Sándor Csányi Lambert Maltock (OFC)[2] |
Sekretari i përhershëm | Mattias Grafström |
Organi | Kongresi |
| Përkatësitë | Komiteti Olimpik Ndërkombëtar Bordi i Shoqatës Ndërkombëtare të Futbollit |
Stafi | 103 |
| Faqja në internet | www |
Fédération Internationale de Football Association, e njohur me shkurtesën FIFA (shqip: Federata Ndërkombëtare e Shoqatave të Futbollit), është organi drejtues botëror i futbollit. Organizata mbikëqyr dhe promovon zhvillimin e futbollit në nivel ndërkombëtar, organizon gara ndërkombëtare dhe punon për zbatimin e rregullave të lojës në bashkëpunim me strukturat përkatëse të futbollit botëror.[3]
FIFA u themelua më 21 maj 1904 në Paris, në Francë. Organizata ka selinë në Zyrih, në Zvicër, dhe përbëhet nga 211 shoqata anëtare, të shpërndara në gjashtë kontinente.[4]
FIFA organizon disa nga garat më të rëndësishme ndërkombëtare të futbollit, përfshirë Kupën e Botës FIFA, Kupën e Botës FIFA për Femra dhe Kupën e Botës për Klube.[3]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]FIFA u krijua në vitin 1904 në Paris, me Robert Guérin si presidentin e parë të organizatës. Në themelim morën pjesë shtatë shoqata kombëtare: Belgjika, Danimarka, Franca, Holanda, Spanja, Suedia dhe Zvicra.[5]
Që nga themelimi, FIFA është zgjeruar gradualisht dhe është shndërruar në strukturën kryesore të organizimit të futbollit botëror. Sot ajo bashkëpunon me 211 shoqata anëtare dhe me gjashtë konfederatat kontinentale të njohura në sistemin ndërkombëtar të futbollit.[4]
Anëtarësia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Anëtarët e FIFA-s janë shoqata kombëtare të futbollit, të cilat përfaqësojnë vende dhe territore në sistemin ndërkombëtar të futbollit. Shoqatat anëtare janë përgjegjëse për zhvillimin dhe qeverisjen e futbollit brenda territorit të tyre, duke përfshirë organizimin e garave, zhvillimin e futbollit bazë dhe promovimin e sportit në të gjitha nivelet.[4]
Organizimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Organi më i lartë i FIFA-s është Kongresi i FIFA-s, i cili vepron si organi suprem dhe legjislativ i organizatës.[6] Ndërmjet mbledhjeve të Kongresit, organi kryesor vendimmarrës është Këshilli i FIFA-s, i cili përbëhet nga 37 anëtarë: presidenti, tetë zëvendëspresidentë dhe 28 anëtarë të tjerë.[7]
Presidenti aktual i FIFA-s është Gianni Infantino, i cili u zgjodh fillimisht më 26 shkurt 2016 dhe u rizgjodh për mandatin 2023–2027.[8] Sekretari i përgjithshëm është Mattias Grafström, i cili u emërua zyrtarisht nga Këshilli i FIFA-s më 15 maj 2024.[9]
Sipas statuteve të FIFA-s, gjuhët zyrtare të organizatës janë arabishtja, anglishtja, frëngjishtja, gjermanishtja, portugalishtja, rusishtja dhe spanjishtja. Në rast mospërputhjeje ndërmjet teksteve, teksti në anglisht është autoritativ.[10]
Konfederatat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
FIFA njeh gjashtë konfederata kontinentale, të cilat organizojnë dhe mbikëqyrin futbollin në rajonet përkatëse:[11]
- AFC – Azi
- CAF – Afrikë
- CONCACAF – Amerikë Veriore, Amerikë Qendrore dhe Karaibe
- CONMEBOL – Amerikë Jugore
- OFC – Oqeani
- UEFA – Evropë
Garat kryesore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ndër garat kryesore të organizuara nga FIFA janë:
- Kupa e Botës FIFA U-20
- Kupa e Botës FIFA U-17
- Kupa e Botës FIFA e Futsallit
- Kupa e Botës FIFA e Futbollit në Plazh
FIFA+
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]FIFA+ është platforma digjitale e FIFA-s, e hapur në prill 2022. Ajo ofron ndeshje futbolli, lajme, informacione mbi turnetë, materiale arkivore dhe përmbajtje video të prodhuara nga FIFA.[12]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Fédération Internationale de Football Association". Filmcircle.com (në anglisht). 11 qershor 2014. Arkivuar nga origjinali më 8 tetor 2014. Marrë më 11 qershor 2014.
- ↑ FIFA.com. "FIFA Committees - FIFA Council - FIFA.com" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 31 mars 2019. Marrë më 19 dhjetor 2016.
- 1 2 "Organisation". FIFA.com (në anglisht). FIFA. Marrë më 11 maj 2026.
- 1 2 3 "Member Associations". FIFA.com (në anglisht). FIFA. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "FIFA celebrates 120th anniversary of foundation in Paris". FIFA.com (në anglisht). FIFA. 21 maj 2024. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "FIFA Congress". FIFA.com (në anglisht). FIFA. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "FIFA Council". FIFA.com (në anglisht). FIFA. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "FIFA President Gianni Infantino re-elected by acclamation at historic FIFA Congress". FIFA.com (në anglisht). FIFA. 16 mars 2023. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "Secretary General". FIFA.com (në anglisht). FIFA. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "FIFA Statutes 2024" (PDF). FIFA.com (në anglisht). FIFA. 17 maj 2024. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "Statement by FIFA and the six confederations". FIFA.com (në anglisht). FIFA. 21 janar 2021. Marrë më 11 maj 2026.
- ↑ "FIFA launches FIFA+ to bring free football entertainment to fans everywhere". FIFA.com (në anglisht). FIFA. 12 prill 2022. Marrë më 11 maj 2026.